Komunikatywność

Podstawy i punkt wyjścia

Komunikatywność

pytania otwarte, parafrazowanie, logika wypowiedzi, odzwierciedlanie

Ćwiczenie pierwsze. Powtarzaj na głos za lektorem kluczowe wyrażenia i sformułowania, które w bezpośredni sposób wiążą się z najważniejszymi aspektami komunikacji. Wypowiadając głośno poszczególne zdania, uczysz się wielokrotnie skuteczniej niż w sytuacji, gdy jedynie czytasz lub myślisz, co możesz lub powinieneś powiedzieć. Ćwiczenie z założenia przypomina uczenie się nowego języka – zawarta w nim logika i sposób myślenia zmieni Twoje rozmowy  – pomoże Ci w zdobywaniu większej ilości informacji, słuchaniu innych i rozumieniu tego, co chcą Ci powiedzieć.

11

Pytania otwarte i zamknięte

Pytania otwarte to takie, które umożliwiają rozmówcy udzielenie swobodnej wypowiedzi i rozpoczynają się od słów: „Co”, „Kto”, „Jak”, „W jaki sposób” „Kiedy”, „Gdzie” np.

„Co masz na myśli mówiąc o…?,
„Co chcesz zrobić?”,
„Czego potrzebujesz?”,
„Kto według Ciebie…?”,
„W jaki sposób to rozumiesz?”,
„W jaki sposób chciałbyś/chciałabyś to osiągnąć?”,
„Kiedy byłoby to możliwe?”,
„Gdzie konkretnie chcesz się spotkać?”

Pytania otwarte pozwalają uzyskać dużą ilość informacji – nie ograniczają wypowiedzi rozmówcy – zachęcają do mówienia.

Pytania zamknięte rozpoczynają się od słowa „Czy” np. „Czy chcesz powiedzieć, że…?”, „Czy to jest tak, że…?”, „Czy chodzi Ci o to, że…?”, „Czy możemy zrobić tak, że…”, „Czy potrzebujesz…”, „Czy może to zrobić np. Pan Tomek, „Czy chcesz zająć się to sprawą później?” itd. Służą one doprecyzowaniu wypowiedzi rozmówcy i upewnieniu się, czy prawidłowo zrozumiało się to, co powiedział. Najczęstszym błędem komunikacyjnym jest używanie zbyt dużej ilości pytań zamkniętych, rozpoczynających się od „Czy”. Powoduje to, że zamiast słuchać rozmówcy i zdobywać informacje potwierdzamy jedynie własne przypuszczenia i domysły. Tak naprawdę rozmawiamy wtedy sami ze sobą. Inni mogą powiedzieć tylko: tak lub nie.

Szczególnym rodzajem pytań otwartych są pytania zanurzone, które w jeszcze większym stopniu zachęcają do mówienia i przekazywania informacji. Pytania te rozpoczynają się od nazwania emocji, uczuć lub motywacji osoby zadającej pytanie np.

„Zainteresowało mnie, kiedy powiedziałeś/powiedziałaś, że… Jak myślisz co z tego wynika?”,
„Zdziwiłam się, kiedy powiedziałaś że…, możesz opowiedzieć coś więcej na ten temat?”,
„Nie potrafię tego zrozumieć, powiedz mi, w jaki sposób chciałbyś/chciałabyś to osiągnąć?”,
„Zaniepokoiłem się, kiedy wspomniałeś o tym, że…”

22

Słuchanie i parafraza

Aktywne słuchanie i parafraza polega na powtórzeniu własnymi słowami tego, co usłyszałeś przed chwilą od rozmówcy. Takie zachowanie powoduje najczęściej, że osoba, którą parafrazujemy czuje się ważna, słuchana i traktowana z szacunkiem. Parafraza jest szczególnie trudna w sytuacji, gdy całkowicie nie zgadzamy się z słyszaną wypowiedzią – trudno jest powtórzyć coś, co naszym zdaniem jest niesłuszne, nieważne, nierozsądne, krzywdzące lub zagrażające.

Parafrazę rozpoczynamy najczęściej od słów:

„Rozumiem, że…”,
„Czyli, rozumiem, że…”,
„Podsumowując to, co powiedziałeś/powiedziałaś, można powiedzieć, że…”,
„Rozumiem, że najbardziej zależy Ci na…”,
„Rozumiem, że Twój pomysł polega na…”,
„To, co usłyszałem/usłyszałam, można podsumować tak, że…”

W sposób szczególny unikaj:

  1. Negowania wypowiedzi innych za pomocą słowa „nie” i wszystkich wyrażeń zawierających „nie” „niestety”, „niemożliwe”, „nieistotne”, „nierealne”, „nie mogę”, „nie pozwolę”.
  2. Podważania wartości tego, co słyszysz poprzez konstrukcję: „tak, ale…”. „Tak, ale” prowadzi najczęściej do niepotrzebnych dyskusji, kłótni i konfliktu.
  3. Milczącego przysłuchiwania się wypowiedziom – takie zachowanie nie daje pewności osobie, która mówi, że rzeczywiście jest w tej sytuacji ważna i słuchana.

33

Wypowiadanie się w sposób zrozumiały

Przed rozpoczęciem dłużej wypowiedzi warto uporządkować ją w prostą logiczną całość: wstęp, rozwinięcie, zakończenie. W czasie wstąpienia dobrze jest zdobyć uwagę słuchaczy, a następnie za pomocą kilku punktów w formie krótkiej listy przedstawić to, o czym będziesz mówił.

„Chciałbym/Chciałabym na początku naszego spotkania przedstawić w kilku punktach, o czym konkretnie będę mówił/będę mówiła”,
„To, o czym chciałbym/chciałabym dzisiaj opowiedzieć to: punkt 1, punkt 2, punkt 3, punkt 4” (nie buduj list złożonych z wielu zagadnień i wątków)

W czasie spotkania pytaj innych o opinie i poproś o zadawanie pytań.

„Co myślisz o tym, co powiedziałem/powiedziałam?”,
„Jak myślisz, jakie są konsekwencje mojego pomysłu?”,
„Co chciałbyś/chciałabyś dodać lub zmienić w tym, co zaproponowałem/zaproponowałam?”,
„O co chciałbyś/chciałabyś teraz zapytać?”,
„Jakie masz pytania do tego, co powiedziałem/powiedziałam?”

Brak struktury wypowiedzi i uporządkowania zagadnień powoduje najczęściej, że odbiorcy wypowiedzi mają wrażenie chaotycznego przeskakiwania z wątku na wątek, co często odbierane jest jako znak niepewności, nierzetelności, zagubienia.


44

Nawiązywanie do pomysłów i argumentów innych

Wykorzystaj następujące sformułowania:

„Kilka minut wcześniej mówiłeś/mówiłaś, że…”,
„Wspominałeś/Wspominałaś, że…”,
„Chciałbym/Chciałabym wrócić do początku Twojej wypowiedzi, powiedz więcej na temat…”,
„Pamiętam, jak mówiłaś, że… w tej sytuacji proponuję…” itd.

Odzwierciedlanie wypowiedzi powoduje, że uzyskujemy większą ilość informacji, a nasz rozmówca uważa, że rozmawia z osobą komunikatywną, które potrafi słuchać i traktuje go z szacunkiem.


55

Kontakt wzrokowy, gesty, mimika, ton głosu, tempo wypowiedzi

Utrzymuj naturalny kontakt wzrokowy to jest ok. 60% patrzenia sobie w oczy. 100% kontaktu wzrokowego pojawia się najczęściej w sytuacji silnego konfliktu – natomiast brak kontaktu wzrokowego świadczy najczęściej o przeżywaniu lęku lub zawstydzenia. Unikaj gestów i min, które bez Twojej intencji wywołują niepokój lub zdziwienie rozmówcy. Dostosuj ton głosu i tempo wypowiedzi do tonu głosu i tempa wypowiedzi osób, z którymi rozmawiasz.

Ćwiczenie drugie. Nagraj dłuższe fragmenty swoich spotkań i rozmów. Posłuchaj uważnie tego, co mówiłeś. Wynotuj słowa i wypowiedzi, które ułatwiały i usprawniały komunikację oraz te, które wyraźnie ją utrudniały lub blokowały. Skorzystaj z wyrażeń i sformułowań z pierwszego ćwiczenia. Bądź uważny w kolejnych rozmowach. Ćwicz tak długo, aż będziesz potrafił bez trudu i wysiłku dobierać słowa i wyrażenia, które powodują, że inni czują się słuchani, mówią do nas i chcą z nami współpracować.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *